تاریخ : 1395/12/14 13:23
 
پ پ

 

بازار اراك را چو دَريابيد، دُريابيد

چندي پيش در يكي از جلسات استاني كه در خصوص وضعيت بازار اراك تشكيل شده بود، يكي از مسوولان محترم استان اذعان داشتند «به دليل آنكه بازار تاريخي اراك ثبت ملي شده، اين وظيفه دولت است كه مرمت ،ساماندهي و بازسازي اين اثر تاريخي را بر عهده گيرد». گرچه دولت نشان داده كه در راه حفظ آثار تاريخي و فرهنگي از هيچ كوششي دريغ نمي كند و همچون ويرانه اي كه به نام اقتصاد تحويل گرفته، قدم در راه اصلاح و احيا گذاشته،اما بايد در نظر داشت كه اين مجوعه فاخر كماكان به عنوان رگ اقتصادي شهر در حال انجام وظيفه است و همچون يك واحد تجاري داراي مالكاني است كه ميبايست در راه نگاه داري از آن تلاش كنند.

البته اين كلام ناقض وظيفه سازمان ميراث فرهنگي كشور به عنوان متولي حفظ اين دست بناها نيست و نبوده بلكه بايد در نظر داشت كه با توجه به شرايط اقتصادي كشور از يك سو و كاركرد اقتصادي بازار از سوي ديگر، يك هم پوشاني كامل جهت حفظ اين بنا بديهي و الزامي به نظر مي رسد.

اين هم پوشاني جزئياتي را در خود دارد كه به لحاظ منفعت مالي، اولين نگاه را معطوف كسبه ای مي كند كه رزق اليوم خود را از اين بازار و واحدهاي تجاري آن كسب مي كنند. بازارياني كه همواره به عنوان حافظان اين دُرِگران بها، تلاش هايي را در سال هاي گذشته داشته اند اما به فراخور تغيير نسل و شناخت اندك پوسته جديد كسبه از اين بازار، اكنون شاهد كم لطفي ها و بعضا تخريب هاي عمدي و سهوي هستيم كه در حقيقت خطي بر تاريخ 2 قرن اين بناست؛ اين در حاليست كه بازاريان تبريز با يك جمع بندي كامل و اجراي طرح ساماندهي سازمان ميراث فرهنگي استان آذربايجان شرقي، توانستند اين طرح را جهاني كرده و جوايز معتبر مرمتي را از آن خود كنند.

هيچ مسوول، شهروند و مديري، ماندگاري بازاريان را در مواجه با نگهداري و مرمت اين بنا ندارند از اين رو بايد متوليان اصلي بازار اراك را كسبه شريفي دانست كه حبيب خدا و اين بازار هستند.

سپس بايد نقش اصلي را متوجه سازمان ميراث فرهنگي دانست كه به عنوان كارشناس، مسوول حفظ، مرمت و نگاه داري از اصالت بازار است. البته اين تعريف به علت كلي گويي، ابهاماتي را دارد كه نياز به توضيح دارد زيرا لفظ به كارگيري "حفظ" يك دربرگيري را دارد كه تمام وظايف و اجرائيات را متوجه اين سازمان مي كند اما بايد در نظر داشت كه اين سازمان وظيفه نظارتي را در صدر و سپس ارائه برنامه در چارچوب اصالت بازار را بر عهده دارد و سپس اقدامات اجرايي كه با توجه به بودجه در نظر گرفته شده ( كه با واقعيت فاصله دارد) اندك است؛ به علت محدود بودن اين بودجه توان سازمان نيز محدود است( كه در غير اينصورت بسيار سهل تر آن بود كه سازمان راسا و در قامت حقوقي براي مرمت كامل بازار وارد گود شود).

روي ديگر داستان متوجه اداره محترم اوقاف استان مركزي، به عنوان بزرگترين مالك بازار است كه در چارچوب حفظ ارزش ها و حقوق شهروندي وارد گود گشته و رسالت هاي خود را در حفظ اين بنا انجام دهد.

اما  شهرداري و شوراي اسلامي شهر به عنوان مردمي ترين ركن در اين ساختار وظيفه اي ويژه دارند كه گرچه تا حدودي آن را عملياتي كرده اند اما با توجه به خواست عمومي در حفظ اين بنا، همچون يك مطالبه شهروندي است كه شهروندان از وكلاي خود در شورا و مجريان متخصص خود در شهرداري دارند.

به هر سو بايد در نظر داشت، امروز قلب هويت بخش شهر، همين بازاري است كه روزگاري خوش را سپري نمي كند و با فرو افتادن تك تك آجرها و خشت هاي آن، زخمه اي بر هستي شهر وارد مي شود. امروز با توجه با نياز شهر و شهروندِ در جستجوي هويت خويشتن، بر هر مسوول، كاسب و شهروندي واجب است كه نگهداري از اين شريان حياتي شهر را يك وظيفه عمومي ( همچو پاسداشت ديگر رسوم و آثار نياكانمان) داند و در اين مسير از هيچ كوششي دريغ ننمايد.

درج اين خطوط توسط نگارنده تنها يك دغدغه مديريتي نبوده و نخواهد بود بلكه وصف دلهره هاي سازماني است كه با توجه به داشته هاي اندك خود، نگرانی های فراواني را با خود بر دوش مي كشد.

 

بر سر بازار جانبازان منادی می‌زنند

بشنوید ای ساکنان کوی رندی بشنوید

  حافظ

 

سيد محمد حسيني

مدير كل ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان مركزي

معرفی سازمان ارتباط با ماپیوندها English
          ورود به سایت
         نام کاربری:   
         کلمه عبور: