Portal_background_image

سوتك صدايي در گلوي تاريخ

قاسم کاظمی دهقی- کارشناس مدیریت امور فرهنگی - معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی

در طول تاریخ موسیقی ملل یکی از مهمترین ابزار، "ساز" است که بطور کلی به سه بخش بادی،کوبه ای و زهی تقسیم می شود.در این مقال بحث بر سر تقدم و تأخر یکی بر دیگری نیست اما پس از صدای انسان که خود قدیمی ترین وسیله تولید موسیقی است،سازهای بادی ریشه ای در عمق تاریخ دارند.از نی ، سرنا ، دوزله و نی انبان گرفته تا سازهای دیجریدو(Didgeridoo)  بومیان استرالیا تا  پن فلوت (Flute Pan) مردمان مناطق آمریکای جنوبی،همه حکایت از بکاربری مواد اولیه بومی و سهل الوصولی دارد که هنرمند آن چه را به زبان نمی تواند جاری کند سوار بر اصواتی کند که با گوش جان شاید شنیده شود.

چنان که جمله معروف بتهون است که می گوید:          "آن جا که سخن به پایان می رسد،موسیقی آغاز می شود."

شاید در کنار نی در نیزارها و پوست دباغی شده بز،گل ماده در دسترسی بوده که هنرمند آن را ورز می داده و با مهارتی خاص حداقل دو سوراخ در آن تعبیه می کرد و پس از پخت، سوتکی می ساخته که طنین آن وصف ناشدنی به شمار می رفت.

گاه ذهن خلاق صنعتگر ساز ساز هردو را با هم ترکیب می کرد ،یعنی بدنه ای از گل (سفال)می ساخت و روی آن هنرمندانه پوست می کشید و چیزی می ساخت که به نقاره معروف شد و در  زیر مجموعه ساز های کوبه ای جایش  داد. که آن هم طنین خود را گاه در مراسم بزمی می یافت و گاه در میدان رزم. آنجا که سوار بر اشتران برای  ایجاد هراس در دل مرکبان دشمن بود. که در جای دیگر (سازهای کوبه ای ) به آن خواهم پرداخت.

صدای سوتک یا در اصطلاح محلی"شوتک" در عین نوای سحرانگیز و دلربای آن به حتم وسیله ای جهت نشاط و بازی کودکانه یا نوعی موسیقی جهت تربیت شنوایی و یا وسیله ای جهت ارتباط و در مواقع ضروری ابزاری جهت درخواست کمک است.

استاد محمد شمسی از هنرمندان پیشکسوت رشته سفالگری در شهرستان ساوه،یکی از معدود هنرمندانی است که ضمن احیاء و باززنده سازی این رشته ،آثاری را به منصه ظهور رسانیده که هر یک شخصیت هنری خود را دارد و در عین کارکرد اصلی سوتک،می توان آن را در شمار یک اثر هنری و پیکره گلی جای داد.

تعداد 9 اثر این هنرمند ثبت ملی صنایع دستی و 2 اثر ثبت جهانی یونسکو گردیده است. در هنگام دمیدن در سوتک گلی، گاه افکار، سیال گونه یاد شعر((آخر الامر گل کوزه گران خواهی شد...)) [1]   می کند و گاه، ((گلویم سوتکی باشد به دست کودکی گستاخ و بازیگوش...)) [2]

 

[1]   حافظ

[2]   سید مرتضی موسوی اهری- دکترعلی شریعتی؟؟؟؟

 


[1]   حافظ

[2]   سید مرتضی موسوی اهری- دکترعلی شریعتی؟؟؟؟


دسته بندی

مسئول روابط عمومی


    پاسخ دهید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

     

     
     

    دسترسی سریع

    مطالب ویژه


    اینفوگرافیک


    اقامتگاه های بوم گردی استان

    آخرین اخبار دفاتر همیاری




    آمار سایت

    • اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی

      بازدیدهای امروز:2388


      بازدیدهای روز گذشته:5196


      بازدیدهای دو روز گذشته:3738


      تعداد کل اخبار:2466


      آخرین بروزرسانی:1398/09/14 13:14


    پیوندها