Portal_background_image

يادداشت كبوترخانه خور آباد، يك آسمان پرواز در زمين

کبوترخان و کفترخان ، برج کبوترسازه هایی هستند که در خاورمیانه و اروپا جهت لانه گزینی پرنده ها به خصوص کبوترها ساخته می شدند . کبوتر خانه ها برای گردآوری کود کبوترها و دیگر پرندگان جهت مصارف کشاورزی ساخته می شده است .کود کبوتر در گذشته استفاده های زیادی نیز در صنعت دباغی ، چرم سازی و ساخت باروت نیز داشته است.

زهرا رنجبر آزاد

کارشناسی ارشد مرمت بناهای تاریخی

کبوترخان  و کفترخان ، برج کبوترسازه هایی هستند که در خاورمیانه و اروپا جهت لانه گزینی پرنده ها به خصوص کبوترها ساخته می شدند . کبوتر خانه ها برای گردآوری کود کبوترها و دیگر پرندگان جهت مصارف کشاورزی ساخته می شده است .کود کبوتر در گذشته استفاده های زیادی نیز در صنعت  دباغی ، چرم سازی و ساخت باروت نیز داشته است. ساختار کبوترخانه ها معمولا به شکل استوانه با پهنا و ارتفاع بین 7 تا 15 متر ساخته شده و درون آن صدها لانه با شکل و ابعاد یکسان ساخته می شدند . فرم استوانه ای کبوترخانه ها باعث می شد که بنا از گزند ورود حیوانات شکارگر به داخل بنا در امان باشد. معماری داخلی کبوترخانه ها استثنایی است ، آشیانه ها با مدولهای یک شکل  ، زیبا و منظم و از مصالح عمدتا خشتی ساخته می شد . در تابستان باد از برجها و دریچه های تعبیه شده در بدنه بنا به داخل نفوذ کرده و محیطی خنک را ایجاد می کرد و بالعکس در زمستان از وزش بادهای سرد محلی در امان بوده و محیطی گرم را ایجاد می کرد. ساختار معماری کبوترخانه ها به گونه ای بوده که  محیطی امن را در برابر نفوذ پرندگان شکارچی برای کبوتران ایجاد می کرده است . قطر سوراخها و دریچه های ورودی به داخل برجها به اندازه ای ساخته می شد که تنها کبوتران می توانستند وارد بنا شده و از ورود پرندگان مهاجم در امان بود. 
برج کبوترخانه خورآباد واقع در شهرستان زرندیه ، بخش مرکزی ، دهستان رودشور و روستای متروکه خورآباد واقع شده است . این بنا در سال 1387 و به شماره 22995 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است و از آثار دوره پهلوی اول می باشد . ساختار استوانه ای بنا با استفاده از مصالح عمدتا خشتی و در بخشهایی نیز با استفاده از آجر بنا شده است . چهار برج واقع در راس و همچنین 4دریچه (پنجره مشبک) تعبیه شده در بدنه خارجی بنا راه دسترسی و ورود کبوترها را به داخل بنا فراهم می نماید . لبه انتهایی بنا با کنگره های مثلثی شکل تزیین شده است که متاسفانه امروزه بخش زیادی از آنها فرور ریخته است . در قسمت شرقی بدنه بنا درگاهی جهت دسترسی انسان  رو به داخل تعبیه شده است . تیرهایی چوبی از قسمتهایی از سازه بنا به سمت بیرون به جهت نشستن پرندگان جاگذاری شده است . به علت اینکه پرواز همزمان هزاران کبوتر در آن واحد ارتعاشات بسیار قوی را به دنبال دارد به منظور کنترل ارتعاشات و همچنین جلوگیری از آسیبهای احتمالی به سازه ، در فضای داخلی ، یک طبقه در میانه برج ایجاد شده است تا علاوه بر کاهش ارتفاع برج ، استحکام سازه در مقابل ارتعاشات تامین شود.


دسته بندی

کارشناس روابط عمومی


    پاسخ دهید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

     

     
     

    دسترسی سریع

    مطالب ویژه


    اینفوگرافیک


    اقامتگاه های بوم گردی استان

    آخرین اخبار دفاتر همیاری




    آمار سایت

    • اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی

      بازدیدهای امروز:1110


      بازدیدهای روز گذشته:4986


      بازدیدهای دو روز گذشته:5472


      تعداد کل اخبار:2163


      آخرین بروزرسانی:1397/08/26 10:36


    پیوندها